Đó là một ngày mùa đông năm 2014, lần đầu tiên tôi mang võng vào rừng già Măng Búk, Kon Plông, Kon Tum để khảo sát phân bố của loài linh trưởng quý hiếm - Chà vá chân xám. Chuyến đi đầu tiên này kéo dài 12 ngày và nó đã để lại trong tôi nhiều kỷ niệm sâu sắc khi bắt đầu công việc với núi rừng.
Với một đứa lính mới toanh như tôi, sẽ phải cần một người "cứng" để dẫn dắt và rất may là tôi đã được theo chân anh Nguyễn Ái Tâm – người có kinh nghiệm gần 5 năm đi rừng lúc đó. Mọi công tác chuẩn bị trước chuyến đi được anh Tâm sắp xếp kỹ càng, còn tôi thì trong tâm trạng vừa háo hức vừa lo lắng.
Với chuyến đi này, tôi được giao nhiệm vụ hỗ trợ hậu cần và khảo sát theo tuyến để tìm kiếm động vật. Nói là hỗ trợ hậu cần nhưng lúc đó tôi chưa biết cần những gì cho đoàn khảo sát để có thể làm việc và ngủ rừng 12 ngày đêm. Tôi chỉ biết chuẩn bị tư trang và quan sát học hỏi anh Tâm mua sắm các vật dụng, đồ ăn, ... Hai ngày trước xuất phát, tôi ghé qua chợ Cồn Đà Nẵng mua đồ đi rừng, lúc đó với mức lương thử việc 2 triệu đồng/tháng, tôi chỉ còn có 200 ngàn trong túi, đủ mua một cái mũ tai bèo, một đôi giày bộ đội và một cái võng. Và thật diệu kỳ, cái Võng Dù trị giá 100 ngàn đồng đó đã theo tôi đến giờ suốt 7 năm trời với khoảng 500 đêm ngủ rừng!
Ngày 01/12/2014, chúng tôi tới xã Măng Búk. Sau khi làm việc với UBND xã, tôi và anh Tâm đi vào thôn Đắk Niêng để tìm thuê 2 người dẫn đường. Rất nhanh chóng, chúng tôi thuê được 2 người dân chuyên đi rừng đặt bẫy, họ biết rõ các con đường mòn dẫn tới rừng sâu. Chúng tôi chưa xuất phát vội mà quay trở ra UBND xã để mua đồ ăn dự trữ và cứu hộ 1 con khỉ vàng do một thầy giáo mua lại của người dân và thầy muốn thả nó lại vào rừng. Con khỉ bị thương ở chân do mắc bẫy dây cáp, vết thương đã lành và nó có thể chạy nhảy bình thường. Bốn người chúng tôi cõng 4 balo chật cứng đồ đạc và mang theo con khỉ trong bao tải bắt đầu xuất phát đi vào rừng lúc 9 giờ 30 phút sáng. Đường từ làng vào rừng khá dốc, trời mưa trơn trượt. Ở con dốc đầu tiên, tôi đã cảm thấy không kịp thở. Đất bazan đỏ nhão nước trơn trượt tới nỗi phải đi bằng "4 chân" rồi mà còn bị sấp mặt mấy lần xuống bùn. Đoàn vẫn cứ leo dốc chậm rãi, tôi bị dần tụt lại phía sau. Đến lưng chừng dốc, tôi kêu với theo anh Tâm "Anh ơi, đợi em với! Chắc em .... không xong rồi!" anh ngoái lại, nói vọng xuống "Gì vậy mày? Ráng lên xíu chơ, đường còn xa lắm!" Tôi gắng bò lên tới chỗ mọi người đang ngồi chờ, anh Tâm nói "Mày để những gì trong balo mà căng đùng thế?". Tôi hổn hển "Áo quần và sách vở của em thôi anh!". Anh Tâm nói "Vậy mày xem có bỏ ra được cái gì không?", tôi tháo tung đồ đạc, tất cả sách vở mang theo để đọc bỏ ra hết cùng với 3 bộ quần áo nữa cho vào túi nilon rồi giấu lại ở gốc cây ven đường. Trong balo tôi lúc này chỉ còn 2 bộ quần áo, máy ảnh, đèn pin, võng và kem đánh răng. Cái khăn mặt cũng bỏ lại luôn! Vậy mà hết con dốc thứ 2, tôi lại bắt đầu than thở "Anh ơi, em mệt quá, không thở nổi nữa rồi!". Anh Tâm lúc này bực mình to tiếng "Gì vậy mày? Ai cũng mệt, nhưng anh ghét nhất là mấy đứa hay than thở, nha! Đi rừng phải ráng sức, mới xíu mà kêu la như rứa thì còn làm được gì?!". Lúc này, với một xíu lòng tự trọng, bản chất lỳ lợm của tôi bắt đầu trỗi dậy, tôi không nói thêm lời nào, tôi cởi phăng áo mưa, áo khoác... cứ thế lưng trần tiếp tục đi dưới trời mưa rả rích. Vừa đi vừa nghĩ mông lung, cảnh tượng đứng trên bục giảng, áo đóng thùng, giày bóng mượt, tay cầm viên phấn mỉm cười trước những ánh mắt đầy ngưỡng mộ của các cô cậu học trò lại hiện về xao xuyến trong tôi! Có chút gì đó rung động nghẹn ngào!
Đến hết con dốc thứ 3, đoàn chúng tôi dừng lại để thả con khỉ về rừng. Thật vinh dự, mọi người nhường cho tôi được tự tay mở bao tải và thả con khỉ ra. Cảm giác khá hồi hộp, anh Tâm cầm máy ảnh sẵn sàng, 1, 2, 3... tôi mở toang bao tải, con khỉ lao ra, chạy thẳng một đoạn rồi trèo lên cây mất hút! Giây phút khá ngắn ngủi nhưng đầy cảm xúc với tôi. Lần đầu tiên tôi trả lại sự sống cho một động vật hoang dã, nó vô cùng ý nghĩa và tôi biết đó là mục đích cao đẹp mà chúng tôi đang hướng tới! Bảo tồn thiên nhiên, mang lại cơ hội sinh sống bền vững cho các loài động thực vật rừng hoang dã!
Qua khoảng 7 cây số đường núi dốc lên xuống trùng điệp (bữa trưa ăn tạm cơm nắm đã chuẩn bị trước), chúng tôi đến vị trí đóng lán đầu tiên theo tọa độ dự kiến lúc 4 giờ 30 phút chiều. Trên quãng đường từ vị trí thả con khỉ đến điểm đóng lán, tôi đã quen dần với những bước chân chậm rãi, ý chí mạnh mẽ hơn, cảm giác mệt mỏi đã vơi đi nhiều mà thay vào đó là sự phấn khích khi nhìn thấy cảnh núi rừng trùng điệp ngút ngàn, những cây cổ thụ cao to 2 đến 3 người ôm – hình ảnh mà trước đây tôi chỉ thấy trên tivi. Lán chúng tôi đóng cạnh 1 con suối nhỏ, nước chảy róc rách suốt ngày đêm. Sau bữa cơm chiều, chúng tôi mắc võng ngủ nghỉ sớm để sáng ngày mai bắt đầu các tuyến khảo sát. Trong lán bạt nhỏ 20 mét vuông, 4 chiếc võng mắc sát gần nhau và bên cạnh võng tôi là bếp lửa ngùn ngụt bốc khói, những thân gỗ mục to bằng bắp chân được xếp sẵn sàng để cháy xuyên đêm chống lại cái lạnh thấu xương. Đêm đầu tiên ngủ rừng của tôi là một đêm không thể nào quên vì tôi đã không thể ngủ yên trên võng mà đúng hơn là ngồi bên cánh võng. Lạnh, lạnh cóng không thể nào yên giấc được! Cứ sau mỗi tiếng đồng hồ, bếp lửa nhỏ lại, tôi lại tỉnh giấc vì lạnh, lại lọ mọ soi đèn pin chụm lửa. Mãi đến bây giờ, đã khá quen với cái lạnh đó nhưng cũng phải thức dậy 3-4 lần mỗi khi ngủ rừng vào mùa đông.
Ngày qua ngày, từ 6 giờ sáng tới 5 giờ chiều, vai mang balo máy ảnh, cổ đeo ống nhòm, tay cầm máy định vị GPS cứ thế băng rừng tìm kiếm Chà vá chân xám. Đến ngày thứ 12 là ngày cuối cùng của đợt thực địa, đoàn chúng tôi mới may mắn gặp được 1 đàn Chà vá. Lúc đó trời mưa tầm tã, theo chỉ dẫn của một người dân đi đặt bẫy mà chúng tôi gặp trong rừng, chúng tôi đã tìm gặp được 1 đàn Chà vá 12 con, có cả một con non mới sinh. Thật tuyệt vời, đàn Chà vá di chuyển rất nhanh trên cây cao 20-30 mét. Qua ống nhòm, tôi nhìn thấy rõ con mẹ đang ôm con non ở dưới bụng và nhảy thoăn thoắt từ cành này sang cành khác. Số liệu hiếm hoi về đặc điểm cấu trúc đàn, thời gian và vị trí tọa độ được chúng tôi ghi chép cẩn thận vào phiếu khảo sát. Rất tiếc là trời mưa to quá nên không thể chụp được ảnh đẹp. Chiều hôm đó, chúng tôi nhổ trại, kết thúc đợt khảo sát thứ nhất và về lại làng. Suốt 12 ngày ròng rã mà chúng tôi chỉ may mắn gặp được 1 đàn Chà vá, tôi càng hiểu rõ hơn mức độ quý hiếm của loài linh trưởng này. Chà vá chân xám là loài đặc hữu duy nhất tại miền Trung và Tây Nguyên Việt Nam. Những nỗ lực của chúng tôi từ hồi đó tới giờ nhằm mục tiêu đánh giá hiện trạng, giám sát quần thể và phối hợp với chính quyền các địa phương thực hiện các hoạt động bảo tồn loài, ngăn ngừa một cái kết không mong muốn là loài này sẽ tuyệt chủng trong tương lai do nạn săn bắn, phá rừng của con người.
Sẽ còn nhiều lắm những công việc phải làm, những thách thức lớn phải vượt qua nhưng trên hết là lý tưởng, là tình yêu thiên nhiên, núi rừng hoang dã. Bước chân tôi và những người đồng nghiệp sẽ tiếp tục in dấu trên nhiều triền núi nữa.
Còn nhiều lắm những đêm "Bên cánh võng dưới tán rừng già" (Hết tập 2)
Kon Plông, Kon Tum, 00h29'13" ngày 18/06/2020.
Đêm mưa rừng thứ 9
Bình luận Comments
Đang tải bình luận…